Moskva sprema odmazdu za zaplenu tankera "Marinera" – Severno i Baltičko more postaju zone direktnog sukoba? (VIDEO)

Od istočnog Mediterana, južno od Кrita, pa sve do Atlantskog okeana i Кariba, ruski, iranski i kineski naftni tankeri suočeni su sa sve agresivnijim ukrcavanjima i zaplenama od strane američkih snaga.

U Moskvi se ovakav obrazac ne posmatra kao izolovana primena sankcija, već kao koordinisan hibridni rat protiv energetskih tokova koji zaobilaze zapadni sankcioni režim.

Prema informacijama koje kruže u ruskim medijskim krugovima, razmatra se odgovor koji bi prvi put nakon Hladnog rata direktno ugrozio američku (i britansku) trgovačku flotu. U fokusu su Severna, Crna i Baltička mora, gde bi, u slučaju dalje eskalacije, ruske pomorske snage mogle da primene princip uzajamnosti i zaplene američke naftne tankere pod obrazloženjem zaštite sopstvenog ekonomskog i državnog suvereniteta.

Od sankcija ka pomorskoj prisili

Američka obalska straža i mornarica poslednjih nedelja pojačale su aktivnosti u Кaripskom moru i severnom Atlantiku. Zaplena dva tankera, povezanog sa ruskim i venecuelanskim interesima, u ruskim medijima je shvaćena kao potvrda prelaska na otvorenu politiku pomorske prisile. Ruski mediji ovaj obrazac nazivaju „napadima u zoru“, taktikom kojom se trgovački brodovi u međunarodnim vodama tretiraju kao legitimne mete ukoliko ne poštuju američki model sankcija.

Takav pristup, upozoravaju ne samo ruski već i pojedini azijski i bliskoistočni akteri, predstavlja direktan izazov osnovama međunarodnog pomorskog prava. Ako se prihvati presedan da jedna sila unilateralno odlučuje ko ima pravo na slobodnu plovidbu, globalni trgovinski sistem ulazi u zonu trajne nestabilnosti.

Moguć ruski dogovor

U tom kontekstu, u Moskvi se sve glasnije govori o potrebi vojne zaštite trgovačkih konvoja. Razmatra se slanje nuklearnih podmornica i dodatnog mornaričkog osoblja u Severno more, sa ciljem odvraćanja daljih pokušaja zaplene ruskih i savezničkih brodova. Istovremeno, pojavljuju se informacije o mogućoj koordinaciji sa Кinom i Iranom, uključujući zajedničko finansiranje i logističku podršku pomorskim operacijama koje bi štitile brodove povezane sa njihovim energetskim izvozom.

Najosetljiviji deo ove strategije jeste razmatrana mogućnost zaplene američkih tankera. Takav potez bi predstavljao kvalitativni skok u eskalaciji, jer bi po prvi put trgovačka flota Sjedinjenih Država bila direktno ugrožena u ključnim evropskim morima. U ruskom narativu, to se predstavlja kao isključivo simetrična mera, odgovor na već primenjenu praksu Vašingtona.

Tri mora, jedna poruka

Severno more, Crno more i Baltičko more imaju poseban značaj. Reč je o prostorima gde se prepliću interesi NATO i Rusije, ali i gde se odvija značajan deo globalnog energetskog transporta. Svaka destabilizacija u tim akvatorijumima imala bi posledice koje prevazilaze regionalni okvir, utičući na cene energije, osiguranje brodova i sigurnost snabdevanja u Evropi.

U Moskvi se naglašava da cilj nije eskalacija radi eskalacije, već postavljanje jasne crvene linije. Poruka je da Rusija više nije spremna da pasivno posmatra pretvaranje međunarodnih voda u selektivno „lovište“ za trgovačke brodove koji se ne uklapaju u zapadnu sankcionu arhitekturu.

Zvanična potvrda ne postoji

Iako zvanična potvrda još ne postoji, sama činjenica da se u ozbiljnim krugovima razmatra zaplena američkih tankera ukazuje na dubinu trenutne krize. Pomorski prostor, nekada simbol slobodne trgovine, sve više postaje produžetak geopolitičkog sukoba.

Ako se ovakav trend nastavi, sledeća faza mogla bi označiti kraj iluzije o neutralnim međunarodnim vodama. U tom scenariju, odgovor Moskve, kakav god bio, neće biti samo bilateralni problem između Rusije i Sjedinjenih Država, već test otpornosti čitavog globalnog sistema plovidbe i trgovine.

 

BONUS VIDEO