(VIDEO) Grad od 55.000 stanovnika survaće se u ponor! Nisu u pitanju dani ili meseci, to može da se desi svakog sekunda!

Lokalne vlasti u gradu Buritikupu u državi Maranhao na severoistoku Brazila proglasile su vanredno stanje zbog ogromnih ponora (vrtača) koje prete stotinama domova. Nekoliko zgrada je već uništeno, a oko 1.200 stanovnika je u opasnosti zbog daljeg širenja ponora.

Tokom proteklih nekoliko meseci, dimenzije su se eksponencijalno proširile, čime su vrtače značajno bliže stambenim zgradama, navodi se u uredbi o vanrednim situacijama koju su gradske vlasti izdale ranije ovog meseca.

Rupe nisu nova pojava za stanovnike Buriticupua, grada sa 55.000 stanovnika, koji su svedoci sporog, ali postojanog procesa erozije zemljišta u poslednjih 30 godina. Problem je pogoršan peskovitom prirodom tla, neplaniranim razvojem izgradnje i krčenjem šuma.

Spasavanje stanovništva

Fenomen, koji se u Brazilu naziva „vocoroca", što na jeziku domorodačkih naroda znači „kidanje zemlje", najčešće se javlja u periodima obilnih padavina. Geograf Marselino Farijas sa Federalnog univerziteta Maranhao smatra da trenutni klimatski uslovi dodatno pogoršavaju situaciju.

Stanovnica Buritikupua Antonija dos Anjos, koja tamo živi 22 godine, plaši se još kolapsa. „Ova opasnost je pred nama i niko ne zna gde će se otvoriti sledeća rupa ispod nas", rekla je 65-godišnja meštanka.

Sekretar za javne radove Buriticupua i inženjer Lukas Konseisao priznao je da gradska vlast nema kapacitet da reši ovaj složeni problem: „Ove poteškoće uključuju procese erozije tla i preseljenje ljudi koji se nalaze u rizičnim zonama."

Lokalne vlasti sada traže rešenja i pomoć viših nivoa vlasti kako bi zaštitile ugrožene stanovnike i sprečile dalje urušavanje terena.

Opasne pojave

Vrtače su prirodna pojava koja nastaje kada se zemlja uruši usled erozije podzemnih slojeva, najčešće izazvane vodom. Mogu se pojaviti postepeno ili iznenada, stvarajući duboke jaruge koje mogu ugroziti infrastrukturu, domove i ljudske živote. Ovaj proces je posebno izražen u područjima sa krečnjačkim zemljištem, gde voda rastvara karbonatne stene, stvarajući podzemne šupljine koje se vremenom urušavaju.

Pojava vrtača se često povezuje sa prirodnim faktorima kao što su obilne kiše, poplave i seizmička aktivnost, ali i sa ljudskom aktivnošću. Intenzivna urbanizacija, iscrpljivanje podzemnih voda i nestručne građevinske aktivnosti mogu oslabiti strukturu tla i ubrzati formiranje ovih opasnih rupa. U nekim slučajevima, vrtače se šire i postaju trajne depresije na površini, menjajući pejzaž i ugrožavajući stabilnost ekosistema.

Naučnici i urbanisti rade na pronalaženju rešenja za smanjenje rizika od urušavanja tla. Istraživanje obuhvata geološke analize i monitoring podzemnih voda radi predviđanja moguće pojave novih vrtača.

Takođe, primena naprednih građevinskih tehnika i građevinskih propisa u osetljivim oblastima može pomoći u smanjenju opasnosti. Uprkos ovim merama, urušavanje vrtača ostaje ozbiljna pretnja u mnogim delovima sveta, posebno u regionima sa poroznim tlom i intenzivnom ljudskom aktivnošću.