Istorijska ocena: Vučić kao Pupin i Tesla - Srbija prvi put ima ovakav odnos sa SAD u 145 godina

Nisam siguran da u Srbiji i okruženju, većina građana razume šta se desilo 17. 07. 2026. godine u Vašingtonu.

Bio je to dan kada je počeo strateški dijalog između Sjedinjenih Američkih Država i Srbije, pri tom SAD imaju oko 350 miliona stanovnika, a Srbija oko 8 miliona, SAD imaju površinu od 10 miliona kvadratnih kilometara, a Srbija 88 hilljada kvadratnih kilometara, ostale parametre ne treba ni pominjati. By the way, Srbija ima Sporazum o slobodnoj trgovini sa drugom najmnogoljudnijom zemljom sveta, sa preko milijardu i 400 miliona stanovnik – Kinom, a SAD i Kina su ipak suprotstavljene sile. Dakle Sjedinjene Američke Države uspostavljaju Strateški dijalog sa jednom malom balkanskom državom, bliskoj Kini i Rusiji “mrskim neprijateljima SAD”, uz činjenicu da Srbija nije uvela sankcije Rusiji. Verovatno se niko u administraciji u Briselu ne može “čudom načuditi” i pitaju se “Kako je to moguće…”, “Šta se desilo…” Odgovor je jednostavan : “To je filigranski odigrana diplomatska šahovska partija predsednika Srbije Aleksandra Vučića kombinujući Roberta Fišera i Anatolija Karpova”. Biti danas na “TI” sa Trampom, Sijem i Putinom, između ostalih, je rezultat za visoko poštovanje, bili vi bliski poziciji ili opoziciji. Ovaj tekst se bazira isključivo na rezultatu koji piše na semaforu.

PUPIN I TESLA

Zašto sam u naslovu ovog teksta pomenuo, uz predsednika Vučića i dvojicu, možda i najvećih Srba u istoriji. Mihajlo Pupin i Nikola Tesla postavili su istorijske i kulturne temelje srpsko-američkih odnosa, koristeći svoj ogroman naučni ugled u SAD kako bi pomogli Srbiji u ključnim istorijskim trenucima. Pupin je bio direktni diplomatski, politički i humanitarni most između dve države, dok je Tesla doprineo kroz kulturnu diplomatiju, naučni prestiž i jačanje svesti o srpskom narodu u američkoj javnosti. Mihajlo Pupin je bio počasni konzul Srbije u SAD i veliki prijatelj sa tadašnjim predsednikom SAD Vudroom Vilsonom. Na poziv Nikole Pašića, Pupin je otputovao na mirovnu konferenciju u Pariz 1919 i predao lični memorandum predsedniku Vilsonu. Njegov uticaj bio je presudan da Banat, Bled i delovi Dalmacije ostanu u sastavu novoformirane Kraljevine SHS, sprečivši da ove teritorije preuzmu Rumunija i Italija. Zahvaljujući njegovom ugledu i naporima, predsednik Vilson je naredio da se 28. jula 1918. godine, povodom četvrte godišnjice napada na Srbiju, na Beloj kući i svim javnim zgradama u Vašingtonu podigne srpska zastava. Nikola Tesla nije bio političar niti diplomata, ali je njegov naučni genije bio najbolji ambasador srpskog naroda u Sjedinjenim Državama. Njegovo prisustvo i status u američkom društvu davali su legitimitet i težinu celokupnoj srpskoj rasejanosti u SAD. Izgradnjom prve hidrocentrale na Nijagarinim vodopadima i uvođenjem sistema naizmeničnih struja, Tesla je doslovno elektrifikovao Ameriku. To je stvorilo trajnu istorijsku vezu, jer se najvažniji američki tehnološki skok vezuje za ime naučnika srpskog porekla.

DONALD TRAMP KAO WOODROW WILSON

Srbija i SAD imaju diplomatske odnose 145 godina, ali Strateški odnos je ostvaren tek sada i to zahvaljujući predsedniku Srbije Aleksandru Vučiću i predsedniku SAD Donaldu Trampu. Nasleđe Mihajla Pupina i Nikole Tesle, u kontekstu srpsko-američkih odnosa, nakon 100 godina dobija i legitimitet kroz Strateški dijalog Vašingtona i Beograda. Šta znači biti dobar sa SAD ne treba posebno isticati, a šta znači biti loš sa SAD, to smo nažalost iskusili na svojoj koži krajem prošlog veka. Donald Tramp je danas za Srbiju, kao nekada Woodrow Wilson. Međutim, to se ne bi desilo, da na čelu Srbije nije neko ko vodi svoju državu na suveren, ali pragmatičan način.

Kolumna: Stevo Grkinić, glavni urednik TV Palma plus