POSLEDNJA SRPSKA OAZA JEDINSTVENIH ŽIVOTINJSKIH I BILJNIH VRSTA! "Pašnjaci velike droplje" fenomen prirode na severu Banata (FOTO)

Jedina staništa velike droplje i orla krstaša u Srbiji nalaze se na severu Banata, u blizini mesta Mokrin

Specijalni rezervat prirode "Pašnjaci velike droplje" jedino je stanište ovih velikih ptica u Srbiji i jedno od retkih u Evropi i svetu. Ustanovljen odlukom Vlade Srbije 1997. godine, obuhvata okolinu Mokrina, Ostojićeva, Sigeta i Jazova.

Kikinda nije poznata samo po najvećem prirodnom staništu zaštićene sove utine. Velika droplja, jedna od najvećih ptica Evrope, izabrala je svoj dom na najočuvanijem i najvećem stepskom području u Srbiji, na severu Banata u opštinama Kikinda-Čoka-Novi Kneževac. Borbu za opstanak ove veličanstvene ptice preuzelo je na sebe Lovačko udruženje "Perjanica" iz Mokrina i Udruženje za zaštitu velike droplje.

- Između Prvog i Drugog svetskog rata velika droplja je bila lovna divljač, a tek od 1945. stavljena je zabrana za njen lov. U prirodnom rezervatu zaštićeno je pet vrsta životinja i desetak biljaka - napominje Bogica Božin, predsednik Lovačkog udruženja „Perjanica", čiji lovočuvari obilaze, čuvaju gnezda i vode računa o broju i stanju ptica.

Droplja je uvrštena na svetsku Crvenu Listu ugroženih vrsta kojima preti izumiranje i kao takva, zakonom je zaštićena kao prirodna retkost. Smatra se da je početkom 20. veka u Vojvodini živelo preko 1.000 velikih droplji, ali je već sredinom 20. veka brojnost spala na svega nekoliko desetina jedinki. Dok ih je na severu Banata 1930. godine bilo 350, sada je registrovano ispod 20 jedinki.

- Najveći uzrok pada broja jedinki u populaciji velike droplje u Vojvodini jeste uništavanje prirodnog staništa, u najvećoj meri putem preoravanja pašnjaka. Veliki problem jeste i uznemiravanje, s obzirom da se radi o veoma osetljivoj vrsti. Globalno je ugrožena vrsta. Naše droplje pripadaju srednjeevropskoj populaciji, čiji je najveći deo i najstabilnija populacija u Mađarskoj gde ima oko 1.500 jedinki. U svetu velika droplja nastanjuje širok prostor od Rusije preko Srednje Evrope do Španije - kaže Anita Sučić iz Udruženja za zaštitu velike droplje koje se između ostalog bavi i naučno-istraživačkim radom u okviru kojeg se trenutno sprovodi projekat istraživanja flore i faune rezervata koji sufinansira Ministarstvo zaštite životne sredine.

Foto: LU Perjanica

S druge strane, predsednik Lovačkog udruženja "Perjanica" kaže da uticaj čoveka nije jedini uzrok drastičnog smanjenja broja jedinki velike droplje. Jedan od značajnih izazova u upravljanju njenom populacijom je kontrola predatora.

- Najveći gubitak jedinki velike droplje nastao je migracijom stanovništva i napuštanjem obližnjih salaša, zbog čega je došlo do zamiranja tradicionalnog pašarenja. Potom, prirodni neprijatelji legla droplje su grabljivice, među kojima su najznačajnije svraka, lisica, siva vrana, jazavac i divlja svinja - ističe Bogica Božin. 

Velika droplja je jedna od najkrupnijih ptica naše faune. Spada u najveće letače na svetu. Mužjaci teže i do 20 kilograma, pa im je potreban zalet i moraju da se zatrče da bi poleteli. Zanimljivo je da ih upravo zbog toga nazivaju i potrk.

- Impozantan mužjak može da dostigne dužinu do jednog metra, težinu oko 20 kilograma, dok je ženka teška oko 8 kilograma. Raspon krila doseže čak 2 i po metra, a u jednom letu pređe do 100 kilometara. U SRP "Pašnjaci velike droplje" registrovana su i dva gnezda orla krstaša, jedina u Srbiji - ističe Božin.

Na površini od 6.790 hektara zaštićenog područja, različiti tipovi tla uslovili su postojanje interesantnog kompleksa biljnih i životinjskih zajednica. SRP "Pašnjaci velike droplje" predstavlja pravi mozaik stepskih, slatinskih, livadskih, močvarnih i oraničnih ekosistema, sa retkim biljnim i životinjskim vrstama, među kojima se svakako svojom atraktivnošću ističe velika droplja. Tu su i hajdučka trava i slatinski vijuk, lepljivi pucavac, žalfija, različak, grahorica i crveni čkalj. Prisutne su ptice pevačice zaštićene zakonom kao prirodne retkosti -stepska treptaljka i obična travarka, zatim su tu plava vetruška, pčelarica, eja  ivadarka, ćurlikovac, bela roda, glodar tekunica, osolika muva...

U sklopu SRP "Pašnjaci velike droplje" sagrađen je i Vizitorski centar koji se nalazi oko 3,5 kilometara severozapadno od sela Mokrin kod Kikinde.