Ovaj grad je bio "klanica" koju su nazivali "Mlin za meso": Najduža i najkrvavija bitka Prvog svetskog rata - poginulo 700.000 vojnika (FOTO)

Bitka za Verdun bila je najduža i jedna od najkrvavijih bitaka Prvog svetskog rata. Trajala je od 21. februara do 18. decembra 1916. godine.

Nemačke snage zauzele su obližnje brdo i otamo vršile napad na Verdun, znajući da će ga Francuzi žestoko braniti. Premda je francuska vojska na kraju naterala nemačke vojnike na povlačenje, obe strane su izgubile po 350.000 ljudi u 10 meseci.

Uvertira

Bitka je započela u februaru kada su, u nekoliko dana, Nemci uspeli da osvoje utvrdu Douaumont, koja je imala pregled nad većim delom grada Verduna. Bio je to relativno veliki udarac francuskoj vojnoj strategiji i moralu njihove vojske. Nemci su utvrdu osvojili nakon što su artiljerijskim rafalima, koji su trajali tri dana, naterali Francuze na povlačenje.

Francuska je nakon gubitka utvrde morala da smisli novi plan. Srećom po njih, odbranu Verduna predvodio je Filip Peten; tada general, kasnije maršal francuske vojske, a nakon rata i francuski predsednik.

Njegova ideja bila je da se brzo izgradi cesta po kojoj će u Verdun pristizati ogromne količine hrane i municije kako bi grad izdržao nemačku opsadu. Cestu su francuski vojnici prozvali Svetom cestom, a omogućila im je da izdrže ključne trenutke i ne dopuste Nemcima da preuzmu grad.

Foto: Foto: Profimedia

 

"Mlin za meso"

Nakon što su Nemci zauzeli utvrdu, a Francuzi izgradili cestu, započeo je period od gotovo godinu dana tokom kojeg je Verdun postao mesto sigurne i odvratne smrti. Nemci su računali da Francuzi neće predati grad i da će ih kod Verduna krajnje iscrpiti. Osim toga, osvajanjem Verduna Nemcima bi bio otvoren put prema centralnoj Francuskoj, a ugrozili bi i Pariz. Nemački plan bio je deo opšte strategije koja je nalagala da Nemci moraju da razbiju rovovsku pat-poziciju, inače će izgubiti rat jer ostaju bez resursa.

Verdunska bitka odigrala se u trenutku kada je rat već trajao godinu i po dana. Na početku bitke obe strane bile su još uvek dobro opskrbljene, što hranom, što ljudstvom i municijom. Međutim, krajem 1916. godine obe strane shvatile su da će ovaj rat pobediti samo onaj ko duže izdrži.

Verdunska bitka završila je 18. decembra iste godine kada su se Nemci povukli sa osvojene utvrde i prepustili Francuzima kontrolu nad gradom i okolicom. Bila bi laž reći da je to bila značajna ili velika pobeda za Francuze. Izgubili su par desetina hiljada ljudi više od Nemaca, a dobili teritoriju koja nakon 1916. godine nije imala nikakvu stratešku važnost.

Vojnici koji su 1916. godine dobili naređenje da idu u Verdun bili su zgroženi i uplašeni. Do leta je već bilo poznato i Francuzima i Nemcima da je Verdun zaista „mlin za meso“ i bojište gde se ide umreti.

Foto: Foto: Profimedia

 

Petenu su prizori iz Verduna definisali politička stajališta

Verdunska bitka bila je zaista jedna od najgorih u Prvom svetskom ratu. Tamošnje stanovništvo imalo je najverniji prikaz besmislenosti rata. Preživeli vojnici koje su novinari intervjuisali nakon rata spominjali su Verdun kao „mesto gde završava život“. Rat je takođe uticao na politička stajališta Filipa Petena.

Peten je inače u istoriji poznatiji po svojim političkim funkcijama, a ne kao general u Prvom svetskom ratu. Došao je u centar svetskih medija godinama nakon rata. Naime, nakon što Nemačka nije mogla da isplati godišnju ratu vojnih reparacija Francuskoj, Peten je poslao francusku vojsku da okupira bogatu regiju Ruhr. Nije konsultovao ostale sile Antante oko te odluke, što je izazvalo javne osude iz političkog vrha SAD i Velike Britanije.

Peten je na Pariskoj mirovnoj konferenciji želeo poniženu i oslabljenu Nemačku. Njegov argument bio je da političari koji diktiraju budućnost sveta nisu prisustvovali užasu koji je francuski narod i vojska doživela od nemačkih snaga. „Ako sada, cenjena gospodo, ne ponizite neprijatelja, on će se brzo vratiti. Vi niste videli smrt i razaranje kod Verduna, meni je to bila svakodnevica godinu dana!“

Zanimljivo je da je tokom odbrane Verduna ulazio u sukob sa maršalom Ferdinandom Fohom, koji je imao ofanzivniji pristup u borbi protiv Nemaca, ali Peten ga nije morao slušati jer mu je bio nadređen. Foh, takođe nezadovoljan mirom, nakon Pariza 1919. godine izjavio je: „Ovo nije mir! Ovo je primirje na 20 godina!“

Foto: Foto: Profimedia

 

 

BONUS VIDEO