GAS STAR MILIJARDE GODINA! Potiče iz vremena Velikog praska!

Gas helijum, star milijarde godina, koji potiče još iz vremena Velikog praska, curi iz Zemljinog jezgra, utvrdili su naučnici

Curenje gasa starog milijarde godina iz Zemljinog jezgra nije opasnost za našu planetu, smatraju naučnici, i dodaju da bi zahvaljujući njemu mogli da dođu do važnih saznanja o nastanku Zemlje, ali i solarne nebule iz koje je nastalo naše Sunce.

Helijum se na Zemlji nalazi u obliku dva stabilna izotopa. Najčešći je helijum-4 čije jezgro sadrži dva protona i dva neutrona. U ovom obliku je čak 99,99986 procenata helijuma na Zemlji, dok se preostalih 0,000137 odnosi na helijum-3, koji ima dva protona i jedan neutron.

Curi helijum-3 iz Zemljinog jezgra

Helijum-4 je primarno proizvod radioaktivnog raspada uranijuma i torijuma, nastalih na Zemlji. Sa druge strane, helijum-3 je uglavnom nastao u trenutku Velikog praska, ali može biti i produkt radioaktivnog raspada tricijuma.

Naučnici su zabeležili curenje helijuma-3 unutar Zemlje u predelu okeanskog vulkanskog grebena. Oko 2.000 grama tog gasa iscuri godišnje iz Zemljinog jezgra, kaže geofizičar Peter Olson sa Univerziteta Nju Meksiko.

Ono što je manje jasno je poreklo helijuma-3, odnosno koliko ga je iscurilo iz Zemljinog jezgra, a koliko ga ima u planetarnom plaštu, što bi moglo da odgonetne izvor tog izotopa. Zemlja se formirala akumulacijom materijala iz prašine i gasa koji su lebdeli oko tek rođenog Sunca. Jedini način da se značajne količine helijuma-3 nađu unutar Zemljinog jezgra je da potiču iz nebule iz koje je nastalo Sunce, piše „Sajens alert“.

Olson i njegov kolega, geohemičar Zakari Šarp sa Univerziteta Novi Meksiko, istraživali su i modelovali evoluciju Zemljinog helijuma. Prvo kada se Zemlja formirala, u procesu tokom kog je protoplaneta akumulirala i „zarobila“ helijum, a potom i posle Velikog udara, kada je objekat veličine Marsa udario u veoma mladu Zemlju, nakon čega je nastao Mesec.

Jezgro otporno na Veliki udar

Tokom Velikog udara, koji je mogao da dovede do ponovnog otapanja planetarnog plašta, većina helijuma unutar njega je nestala. Jezgro je, međutim, bilo otpornije na udar, što znači da je moglo da ostane rezervoar helijuma-3.

Naučnici su došli upravo do takvog saznanja, objavljenog u studiji u časopisu „Geohemija, geofizika, geosistem“. Koristeći trenutni intenzitet curenja helijuma-3 iz jezgra, kao i modele ponašanja helijumovih izotopa, izračunali su da u Zemljinom jezgru ima između 10 teragrama (10 na 13 grama) i petagrama (10 na 15 grama) helijuma-3.

Foto: Reuters

Iz toga proizilazi da se naša planeta formirala unutar solarne nebule, međutim ostaje nekoliko nedoumica. Verovatnoća da su ispunjeni svi uslovi za izolovanje helijuma-3 u Zemljinom jezgru je umereno niska, što znači da u njemu ima manje izotopa nego što su naučnici izračunali.

Međutim, moguće je da postoji i izobilje primordijalnog vodonika u jezgru, uhvaćenog na isti način kao i helijum-3, pa bi nalaženje dokaza o njegovom curenju moglo da dovede do utvrđivanja verodostojnosti tvrdnji o helijumu-3 i nastanku Zemlje.