Naučnici pronašli zabrinjavajući trag u kostima ovog predatora: Jedna stvar je kriva za njegovo izumiranje

Nova analiza fosila iz čuvenih katranskih jama La Brea u Kaliforniji ukazuje na to da je moćni smilodon, takozvani sabljozubi tigar, patio od brojnih genetskih poremećaja, verovatno usled ukrštanja bliskih srodnika, što je moglo da doprinese njegovom izumiranju pre oko 12.000 godina

Sabljozuba mačka, smilodon (Smilodon fatalis) nestala je u ledeno doba, a razlozi su nepoznati. Bio je jedan od najstrašnijih predatora ledenog doba i daleko veći i snažniji od današnjih mačaka.

Od predačke loze savremenih mačaka i tigrova odvojio se pre oko 20 miliona godina, a mogao je da teži i do 270 kilograma. Bio je predator iz zasede, prepoznatljiv po ogromnim, zakrivljenim očnjacima nalik sabljama.

Njegovo ime potiče iz grčkog i latinskog i otprilike znači "smrtonosni sabljasti zub", što se odnosi na karakteristične očnjake.

Foto: Shutterstock

Ipak, istraživanje objavljeno u časopisu Frontiers in Veterinary Science pokazalo je da je ovaj moćni predator pred kraj postojanja možda imao ozbiljne zdravstvene probleme. Naučnici su pronašli dokaze koji ukazuju na moguće ukrštanje bliskih srodnika i brojne poremećaje na kičmi, koji su mogli da budu posledica genetskih promena.

Istraživači su koristili optičke metode i kompjuterizovanu tomografiju kako bi ispitali više od 3.700 pršljenova koji su pripadali najmanje 849 jedinki vrste Smilodon fatalis. Na kostima su tražili tragove povreda, bolesti i naslednih poremećaja.

Ostaci ovih životinja sačuvani su u katranskim jamama La Brea u Los Anđelesu, jednom od najbogatijih nalazišta fosila iz ledenog doba na svetu. Katranske jame poznate su i po tome što su prikazane u brojnim filmovima, serijama i drugim delima popularne kulture.

Znaci genetskih poremećaja u kostima

Katranske jame bile su smrtonosna zamka za životinje. Kada bi se veliki biljojed zaglavio u gustom katranskom blatu, privukao bi predatore i životinje koje su se hranile lešinama. Mnoge od njih bi potom i same ostale zarobljene.

Upravo je ta okolnost omogućila da se na velikom broju fosila prouče zdravstveno stanje i bolesti životinja koje su živele tokom ledenog doba.

Analiza pršljenova smilodona otkrila je različite, ponekad veoma ozbiljne promene, uključujući brojne znake hroničnih zapaljenskih oboljenja.

Foto: Shutterstock

Naučnici su otkrili više od 200 urođenih deformiteta pršljenova i gotovo 50 slučajeva spajanja pršljenova. Uočeni su i znaci nepravilnog rasta kostiju i propadanja koštanog tkiva.

Detaljnija ispitivanja otkrila su i druge poremećaje u razvoju, poput nepotpuno razvijenih lukova pršljenova, kao i takozvanih prelaznih pršljenova, koji imaju osobine karakteristične za drugi deo kičmenog stuba. Sve to ukazuje na moguće genetske probleme unutar populacije.

Istraživači su kod tri različite jedinke pronašli i lumbalne pršljenove sa znacima tumora kičmenih nerava. Ovakvi tumori mogu biti povezani sa genetskim mutacijama.

Fosilizovani tragovi sabljozubog tigra u Argentini

Iako je pretpostavka o ukrštanju bliskih srodnika potkrepljena brojnim fizičkim dokazima, ona se ne može pouzdano dokazati bez analize DNK. Meko tkivo nije sačuvano u katranskim jamama La Brea, pa istraživači nemaju genetski materijal koji bi omogućio konačan odgovor.

Ipak, naučnici navode da postoje dokazi o povećanom ukrštanju bliskih srodnika kod više vrsta sisara na kraju pleistocena, u vreme kada je brojnost njihovih populacija naglo opadala. Posledice su bile različite, ali su kod pojedinih vrsta dovele do ozbiljnih zdravstvenih problema.

Sličan primer pronađen je i kod mamuta. Analize DNK mamuta čiji su ostaci sačuvani u večitom ledu pokazale su visok stepen ukrštanja bliskih srodnika pre njihovog izumiranja.

Foto: Shutterstock

Istraživanje smilodona zato ne govori samo o jednom davno izumrlom predatoru. Ono pokazuje kako smanjenje brojnosti populacije može da dovede do smanjenja genetske raznovrsnosti, većeg ukrštanja srodnika i pojave naslednih zdravstvenih problema.

Ovo saznanje važno je i danas, jer su brojne životinjske vrste izložene klimatskim promenama, uništavanju prirodnih staništa i drugim pritiscima.

Sudbina smilodona pokazuje da čak i moćna i brojna vrsta može postati ranjiva kada njena populacija počne da se smanjuje i izgubi genetsku raznovrsnost.

BONUS VIDEO