U ovu svetinju majke dovode decu sa problemima sa vidom: "Božja" voda leči nemoguće

Manastir Bogovađa vekovima privlači vernike zbog izvora vode za koju se u narodu veruje da ima lekovita svojstva, posebno kada je reč o problemima sa vidom. Iza priče o svetoj česmi krije se burna istorija manastira, koji je više puta rušen i paljen, a ipak svaki put obnavljan.

Već samo ime manastira otkriva da se tu nešto posebno događa. Postoje dva tumačenja porekla naziva Bogovađa, i oba su podjednako snažna.

Prema jednom, ime dolazi od narodne izreke da je Bog taj koji vadi čoveka iz nevolje, dakle "Bogo-vađa".

Foto: www.spc.rs

Prema drugom tumačenju, naziv potiče od izvora sveže vode u blizini manastira koji je narod vekovima smatrao lekovitim i koji je prozvan "Bogova voda". Ta voda, priča se, posebno pomaže onima koji pate od bolesti očiju. Iz "Bogove vode" nastala je, po ovom predanju, i Bogovađa.

Od despota Stefana do jeromonaha Mardarija

Istorija manastira seže u 15. vek. Pretpostavlja se da je prvobitni manastir podignut za vreme srpskog despota Stefana Lazarevića, koji je vladao od 1402. do 1427. godine. Nema pouzdanih pisanih dokaza o tačnom datumu izgradnje ni o prvom ktitoru, ali predanje čvrsto vezuje osnivanje manastira za to doba.

Još jedna legenda govori da je slepi Grgur Branković, unuk despota Đurđa, osnovao manastir Bogovađu i živeo u njemu sve do svoje smrti 1548. godine. I ovo ostaje u domenu predanja, ali nije nevažno jer oslikava koliko je manastir od samog početka bio utočište onih koji traže mir i ozdravljenje.

Foto: www.spc.rs

Ono što je istorijski potvrđeno jeste da je 1545. godine jeromonah Mardarije podigao novi manastirski hram na mestu tadašnjih ruševina, posvetivši ga Svetom Georgiju Pobedonoscu. Ktitori te obnove bili su Jovan i Pavle Velimirović, zemljoposednici iz obližnjeg Jabučja. Manastir je iz pepela porastao opet, i to nije bio poslednji put.

Pljačka, požar i preporod

Vekovi koji su sledili nisu bili milostivi. Godine 1761. manastir je bio opljačkan. Samo dvadesetak i nešto godina kasnije, 1789, Turci su Bogovađu spalili do temelja, a preostale monahe isterali. Manastirska zajednica sklonila se tada u Veliku Remetu u Sremu.

Ali Bogovađa nije mogla dugo ostati u pepelu. Ključna figura njene obnove bio je Hadži Ruvim, iguman koji je 1791. godine pokrenuo gradnju nove crkve. Radovi su završeni 1794. godine. Hadži Ruvim je, osim crkve, podigao i česmu u blizini manastira, a ta česma je postala srce hodočasničkog iskustva kakvo se u Bogovađi neguje i danas. Voda sa te česme proglašena je svetom u narodu, a priče o njenim lekovitim svojstvima počele su da se šire daleko izvan kolubarskih granica.

Foto: www.spc.rs

Tragičan kraj igumana koji je obnovio manastir ostao je duboko urezen u manastirsku istoriju. Hadži Ruvima su Turci 1804. godine, na prevaru, ubili u Beogradu. Upravo te iste 1804. godine, manastir Bogovađa bio je pozornica jednog od ključnih trenutaka srpske istorije: u njemu je zasedao Sovjet koji je rukovodio Prvim srpskim ustankom. Zidovi koji su goreli od osmanske vatre, sad su čuli reči srpskih ustanika.

Knez Miloš Obrenović i crkva

Nova crkva podignuta je 1852. godine na temeljima spaljene prethodnice, a u tom poduhvatu učestvovao je i knez Miloš Obrenović. Šest godina kasnije, 1858, podignut je i novi manastirski konak. Manastir je tako ušao u modernu epohu sa čvrstim temeljima, i fizičkim i duhovnim.

Česma i voda koja leči

Priče o ozdravljenjima prenose se s kolena na koleno. Nije reč o zvanično proglašenim čudima. Majke donose decu sa slabim vidom. Stariji ljudi, iscrpljeni godinama i bolestima, dolaze po mir i nadu. Mladi traže snagu pred životnim odlukama. Svi oni odlaze do česme, prekrste se, popiju gutljaj vode i mole se Svetom Đorđu.

Mnogi se vraćaju. Ne uvek zato što su fizički ozdravljeni, već zato što su, kako sami govore, pronašli nešto što se ne može naći u gradu: tišinu, smirenost i osećaj da nisu sami pred onim što ih muči.

BONUS VIDEO