Želite da postanete donor, ali ne znate koji su uslovi? Evo šta predviđa Zakon o presađivanju ljudskih organa u Srbiji!

Zakon propisuje da o uzimanju ljudskog organa od živog davaoca u svrhu presađivanja primaocu odlučuje tim za presađivanje ljudskih organa i etički odbor Centra za presađivanje organa u kome se vrši presađivanje.

Ovaj vid transplantacije moguć je uz ispunjenje uslova:

• da je davalac ljudskog organa punoletno i poslovno sposobno lice;
• da je davalac dao pismeni pristanak kao izraz slobodne volje i nakon što je detaljno upoznat sa rizicima darivanja;
• da je izvršena procena rizika po život i zdravlje davaoca kojom je utvrđeno da ne postoji značajan rizik za njegovo zdravlje;
 

Živi davalac organa mora biti u prvoj liniji srodstva ili u pobočnom srodstvu (do trećeg stepena srodstva), a samo kada taj uslov nije moguće ispuniti davalac može biti bračni ili vanbračni partner, usvojenik i usvojitelj.

Centar za presađivanje ljudskih organa dugoročno prati zdravstveno stanje živog davaoca ljudskog organa nakon presađivanja ljudskog organa i vodi evidenciju o živim davaocima ljudskih organa.

Transplantacija organa sa umrlog davaoca. Uzimanje ljudskih organa od umrlog lica zbog presađivanja drugom licu može se izvršiti isključivo posle dijagnostikovanja i utvrđivanja smrti na osnovu medicinskih kriterijuma.

Ljudski organi sa kadavera, odnosno donora u stanju moždane smrti, mogu se uzeti radi presađivanja ukoliko se punoletni, poslovno sposoban davalac pre smrti tome nije usmeno ili u pismenom obliku za života protivio i ako se tome u trenutku moždane smrti nije izričito usprotivio roditelj, supružnik, vanbračni partner ili punoletno dete.

Foto: Shutterstock

 

Ako osoba u stanju moždane smrti nema srodnike, organi se mogu uzeti ako se tome, u trenutku smrti, nije izričito usprotivio pobočni srodnik, zaključno sa drugim stepenom srodstva.

Svako može biti potencijalni donor organa i tkiva – bez obzira na uzrast, rasu, pol i medicinsku istoriju. Potencijalni donori organa i tkiva mogu biti čak i osobe sa više hroničnih oboljenja, prenosi Ministarstvo zdravlja Republike Srbije. 

Poslovi transplantacije organa se obavljaju u pet transplantacionih centara, i to:

Univerzitetskom kliničkom centru Srbije (bubreg, jetra i srce);
Kliničkom centru Vojvodine (bubreg i jetra);
Univerzitetskom kliničkom Niš (bubreg);
Vojnomedicinskoj Akademiji (bubreg i jetra);
Univerzitetskoj dečjoj klinici (bubreg).

U svih 5 centara se obavlja transplantacija bubrega, u 3 transplantacija jetre i u jednom transplantacije srca. Tipizacija tkiva se obavlja u 2 EFI akreditovane referentne laboratorije (Institut za transfuziju Srbije i Zavod za transfuziju Novi Sad).