Klizište odnelo sve, ostalo samo groblje! Na mestu prirodne katastrofe sada cveta turizam (FOTO)

Sredinom februara, pre 48 godina, selo Jovac i deo susednog pod imenom Ostrvce, koja pripadaju opštini Vladičin Han, pogodila je prirodna katastrofa, kada su pod naletom klizišta nestajale kuće i okućnice! Tada je Jelovačka reka pregrađena prirodnom branom, a ovaj događaj ostao upamćen kao jedna od najvećih prirodnih katastrofa u Srbiji.

Tokom noći između 17. i 18. februara 1977. godine, masa zemlje krenula je sa planine Oblik i pokrenula zemlju dovoljnu da ispuni 150 fudbalskih stadiona.

Kobna erozija trajala je nekoliko dana i obrisala 11 mahala, a bilo ih je 16, i ostaci porodičnih domova nađeni su pod vodom.

Pošteđeno je ostalo samo seosko groblje.

Goran M. iz Vranja seća se jovačke katastrofe, kada je kao trinaestogodišnjak u pratnji roditelja pritrčao u pomoć pogođenom stanovništvu.

- Bilo je strašno, zemlja je danima klizila i nakon tog najvećeg pokretanja u noći između 17. i 18. februara. Celo Vranje se diglo da pomogne, vojska, policija, vatrogasci, građani, sva mehanizacija - priseća se Goran.

Kako kaže, vojska je tada najviše radila i digli su sve što su mogli: buldožere, radne mašine, ljude...

- Nije bilo puta da se priđe selu. Došli smo pešice do jednog mesta, dalje nam nije bio dozvoljen prolaz. Imali smo dobar vidikovac odatle, a ono što smo videli, evo pamtim i danas. Tone i tone zemlje, brda koja su skliznula, blato, jedan užas. Ljudi koji su ostali bez svega preko noći, prilazili su da vide da slučajno nešto možda mogu da izvuku. Srećom, nije bilo ljudskih žrtava - priča Goran M.

Danima pre katastrofe padala je kiša u selu Jovac, a Goran se seća da je bilo i snega, nakon čega je 58 porodica je ostalo bez igde ičega, i naseljeni su u obližnjem, ravničarskom selu, Stubal, gde je njihovo naselje nazvano Jovačko.

Jovačka katastrofa stvorila čudo

Nakon prirodne katastrofe koja je pre 48 godina uzdrmala Srbiju, na tom mestu "rodio se" turistički biser Vladičinog Hana.

Naime, nakon formiranja brane, koja bi štitila od klizišta, nastala su Jovačka jezera, od kojih najveće nosi baš to ime, dok su manja Žilovje, Rusimovo, Živkovo, Crkveno i Malo.

Sva ona, odlukom Skupštine opštine Vladičin Han stavljena su pod zaštitu kao Spomenik prirode i zaista su, tvrde i geolozi, prava prirodna retkost.

Njihov nastanak predstavlja čudo prirode, ali i netaknuta priroda koja ih okružuje, što ovaj deo zemlje čini primamljivim domaćim, ali i stranim turistima.

Osim znatiželjnih ljubitelja putovanja, prethodnih godina zabeležen je i dolazak istraživača, kako srpskih, tako engleskih, francuskih, ali i onih koji poreklo vode iz drugih evropskih zemalja.

U Jovačkom jezeru uočeno je čak 11 vrsta riba i to: potočna mrena, krkuša, klen, zlatni i srebrni karaš, šaran, som, i drugo što predstavlja veliki izazov za ribolovce.

Osim njih, u ovom delu Vladičinog Hana živi barska kornjača kao i dugonogi mrmoljak, strogo zaštićene vrste i registrovana 71 vrsta leptira.

Kada govorimo o biljnim vrstama, izdvajaju se kao zaštićene: plivajuća resina, ali i kleka, mešinka, vodena perunika, oman, crveni noćurak, kalužđarka, i čičak.

Jovačko jezero

Najveće od svih jezera nastalih tamo nakon jedne od najvećih prirodnih katastrofa u Srbiji, Jovačko jezero, dugačko je 1.500 metara, široko 200, a dubina na pojedim mestima prelazi 10 metara.

Neiskusnim plivačima savetuje se da kupanje ovde preskoče, jer je kao lokalno kupalište odnelo puno života.

Život na ovom klizištu nikada nije obnovljen, ali je Nekadašanji Poljoprivredni kombinat „Delišes“ iz Vladičinog Hanu je na 28 hektara, početkom osamdesetih godina prošlog veka zasadio voćnjake.

Ostalo "imanje" je pošumljeno, radi sprečavanja nove erozije, a nakon komasacije, zemljište je vraćeno starim vlasnicima koji ga, uglavnom, ne koriste.